Emekli maaşlarına yönelik yeni düzenlemede hazırlıklar sürerken, ek gelir sağlayacak artış modelinde prim gün sayısı, emeklilik yaşı ve ödenen prim tutarlarının belirleyici olması bekleniyor. Milyonlarca emekliyi ilgilendiren olası düzenleme kapsamında sigortalıların emeklilik koşulları ve maaş hesaplamasında etkili olan kriterler yeniden gündeme geldi. Peki, kimler hangi şartlarda emekli olabiliyor? Maaş hesaplamasında hangi unsurlar öne çıkıyor? Prim gün sayısına göre ek ödeme tutarı değişecek mi?

Emeklilik şartları sigorta başlangıç tarihine göre değişiyor

Sigortalıların emeklilik koşulları; ilk işe giriş tarihi, ödenen prim gün sayısı ve bağlı olunan sigorta statüsüne göre farklılık gösteriyor. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) çatısı altında birleşen sistemde SSK (4A), Bağ-Kur (4B) ve Emekli Sandığı (4C) kapsamında çalışanların emeklilik kriterleri birbirinden ayrılıyor. Ayrıca kadın ve erkek sigortalılar için yaş ve prim günü bakımından farklı koşullar uygulanıyor.

Emeklilikte prim gün sayısı 3.600 ile 9.000 gün arasında değişiyor

Sigortalıların tabi oldukları emeklilik koşullarına göre tamamlamaları gereken prim gün sayıları farklılık gösteriyor. Mevzuatta yer alan düzenlemelere göre emeklilik için aranan prim şartı 3.600 günden başlayarak 4.500, 5.400, 5.975, 7.000, 7.200 ve 9.000 güne kadar çıkıyor. Gerekli prim gün sayısı, sigorta başlangıç tarihi ve bağlı olunan sigorta statüsüne göre belirleniyor.

Malulen emeklilikte 1.800 prim günü şartı

Malulen emeklilik kapsamında sigortalılara 1.800 prim günüyle emekli olabilme imkânı tanınıyor. Ancak bu haktan yararlanabilmek için çalışma gücünün en az yüzde 60'ını kaybettiğinin sağlık kurulu raporuyla belgelenmesi ve söz konusu raporun SGK tarafından onaylanması gerekiyor.

SSK'lılarda emeklilik için prim gün şartı işe giriş tarihine göre değişiyor

SSK kapsamında çalışanların emeklilik koşullarında ilk sigorta giriş tarihi belirleyici oluyor. 8 Eylül 1999 ve öncesinde sigortalı olanlar, EYT düzenlemesi kapsamında yaş şartı aranmaksızın 5.000 ile 5.975 gün arasında prim ödeyerek emekli olabiliyor. 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 tarihleri arasında ilk kez sigortalı olanlarda ise prim şartı en az 7.000 gün olarak uygulanıyor. 1 Mayıs 2008 ve sonrasında sigortalı olanlar için gerekli prim gün sayısı 7.200'e yükseliyor.

Kısmi emeklilikte prim günü ve yaş şartı değişiyor

Kısmi emeklilik hakkından yararlanmak isteyen sigortalılar için de ilk işe giriş tarihi belirleyici oluyor. 8 Eylül 1999 öncesinde sigortalı olanlar, 3.600 prim günüyle kısmi emeklilik hakkı elde edebiliyor. Bu kapsamda yaş şartı kadınlarda 58, erkeklerde ise 60 olarak uygulanıyor.

BNP Paribas Cardif, “Birikimlerinize Bir Katkı da Bizden” kampanyasını yıl sonuna kadar sürdürüyor
BNP Paribas Cardif, “Birikimlerinize Bir Katkı da Bizden” kampanyasını yıl sonuna kadar sürdürüyor
İçeriği Görüntüle

Eylül 1999 sonrasında sigortalı olanlarda kısmi emeklilik için 25 yıl sigortalılık süresi ve 4.500 prim günü şartı aranıyor. Yaş sınırı kadınlarda 58, erkeklerde 60 olarak belirleniyor. 1 Mayıs 2008 ve sonrasında ilk kez sigortalı olanlar için ise kısmi emeklilikte gerekli prim gün sayısı 5.400'e yükseliyor.

Bağ-Kur'lularda emeklilik için 9 bin gün prim şartı

Bağ-Kur kapsamında çalışanların emeklilik için tamamlaması gereken prim gün sayısı, sigorta başlangıç tarihine ve cinsiyete göre değişiyor. 8 Eylül 1999 öncesinde sigortalı olan kadınların 7.200, erkeklerin ise 9.000 gün prim ödemesi gerekiyor. Bu tarihten sonra sigortalı olan kadın ve erkekler için prim şartı 9.000 gün olarak uygulanıyor.

Bağ-Kur'da kısmi emeklilik için 5.400 gün prim şartı

Bağ-Kur kapsamında çalışanlar, kısmi emeklilik hakkından yararlanabilmek için 15 yıllık sigortalılık süresini, yani 5.400 prim gününü tamamlamak zorunda. Ancak yalnızca prim gün sayısının doldurulması yeterli olmuyor. Kısmi emeklilikte diğer sigorta statülerinde olduğu gibi kadın ve erkekler için belirlenen yaş şartının da sağlanması gerekiyor

Memurların emekliliğinde prim gün şartı cinsiyete ve sigorta başlangıcına göre değişiyor

Emekli Sandığı kapsamında görev yapan memurlar için emeklilikte aranan prim gün sayısı kadın ve erkeklerde farklılık gösteriyor. Mevcut düzenlemeye göre erkek memurların 25 yıl (9.000 gün), kadın memurların ise 20 yıl (7.200 gün) hizmet süresini tamamlaması gerekiyor. Bunun yanında emeklilik için yaş şartının da yerine getirilmesi aranıyor.

Ekim 2008 sonrasında 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'na tabi olarak göreve başlayan kamu çalışanlarında ise prim şartı eşitleniyor. Bu kapsamda kadın ve erkek memurların emekli olabilmesi için 9.000 prim gününü tamamlaması gerekiyor.

Yeni emekli düzenlemesinde prim gün sayıları nasıl kademelendirilecek?

Emekli maaşlarına yönelik gündemdeki yeni düzenlemede, prim gün sayısına göre farklı artış oranlarının uygulanması ihtimali öne çıkıyor. Bu kapsamda sigortalıların tamamladıkları prim günleri belirli aralıklara ayrılarak kademeli bir sistem oluşturulması gündeme gelebilir. Düzenlemede hangi prim gün aralıklarının esas alınacağı ise merak konusu.
* 1800-3600 gün
* 4500-5400 gün
* 5000-5975 gün
* 7000-7200 gün
* 7200-9000 gün
* 9 bin gün üzeri

Emekli maaşının hesaplanmasında prim tutarı ve çalışma süresi belirleyici oluyor

Emekli aylığı hesaplanırken sigortalının tüm çalışma hayatı boyunca elde ettiği kazançlar ve ödediği primler dikkate alınıyor. SSK ve Bağ-Kur kapsamında emekli olacakların maaşında Aylık Bağlama Oranı (ABO) önemli rol oynarken, enflasyon ve ekonomik büyüme verileri de hesaplamaya dahil ediliyor. Bu nedenle yalnızca prim gün sayısının fazla olması değil, bildirilen prime esas kazancın yüksekliği de emekli aylığını artıran unsurlar arasında yer alıyor.

Emekli Sandığı kapsamında görev yapan kamu çalışanlarının aylıkları ise farklı kriterlere göre belirleniyor. Maaş hesaplamasında hizmet süresinin yanı sıra kıdem, derece, kademe, ek gösterge ve görev yapılan unvan gibi unsurlar etkili oluyor.

Düşük prim ve kazanç emekli maaşını da aşağı çekiyor

Emekli aylıkları, çalışma hayatı boyunca elde edilen kazançların ortalaması üzerinden hesaplandığı için prim gün sayısı ve bildirilen ücretler büyük önem taşıyor. Daha az prim ödeyen veya çalışma hayatının büyük bölümünde asgari ücret seviyesinden kazanç bildirilen sigortalıların emekli aylıkları da buna bağlı olarak daha düşük kalıyor.

Fazla prim günü her zaman daha yüksek emekli maaşı anlamına gelmiyor

Emekli aylığı hesaplamasında prim gün sayısının yanı sıra bildirilen kazanç tutarı da belirleyici oluyor. Düşük ücret üzerinden yatırılan primler, sigortalının çalışma hayatı boyunca oluşan ortalama kazancını aşağı çekebiliyor. Bu nedenle daha fazla prim günü bulunan ancak düşük kazanç üzerinden sigortalı gösterilen bir kişinin emekli maaşı, daha az prim günü olmasına rağmen yüksek kazanç bildiren başka bir emeklinin aylığından daha düşük olabiliyor.