Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), kayıt dışı istihdam ve sahte sigortalılıkla mücadelesinde dijital denetim mekanizmalarını ve saha kontrollerini en üst seviyeye çıkardı.
"Çalışmadan sigortalı gösterilip emekli olurum" düşüncesiyle hareket eden vatandaşlar, yapay zeka destekli sistemlere takılarak ciddi sorunlarla yüzleşiyor.
SGK, veri tabanındaki milyonlarca kaydı gelişmiş algoritmalarla tarayarak fiilen çalışmayan ancak sigortalı gösterilen kişileri tek tek belirliyor.
245 bin kişinin sigortası iptal edildi
Türkiye Gazetesi yazarı İsa Karakaş, köşesinde konuya dair güncel verileri paylaşarak durumun ciddiyetini gözler önüne serdi. Karakaş'ın aktardığı bilgilere göre, SGK'nın yürüttüğü proje kapsamında 2011-2016 yılları arasında tescil edilen 4,6 milyon iş yeri devasa bir veri taramasından geçirildi.
Yüze yakın parametre kullanılarak yapılan incelemelerde, bugüne kadar 3 bin 273 sahte iş yeri üzerinden bildirim yapılan 245 bin 740 kişinin sigortası ve emekliliği iptal edildi. Karakaş, itiraz eden vatandaşların çoğunun aslında sigortalı gösterildikleri iş yerinin adını, adresini veya ne iş yaptığını bilmediğine dikkat çekti.
Sahte sigortanın faturası çok ağır
SGK mevzuatına göre sigortalılık, fiili çalışma şartına ve bir işverene bağımlı olmaya dayanıyor.
Bu şartları sağlamayan ve kağıt üzerinde yapılan "hatır" sigortalarının tespiti halinde sadece sigortalılık iptal edilmekle kalmıyor, oldukça ağır yaptırımlar da devreye giriyor. Süreç genel olarak şu şekilde işliyor:
- Maaş iadesi: Eğer kişi sahte hizmet süreleriyle emekli olmuşsa, bağlanan maaşlar anında kesiliyor ve bugüne kadar ödenen tüm tutarlar gecikme zammı ve faiziyle birlikte geri isteniyor.
- Sağlık giderlerinin tahsili: Kişinin ve bakmakla yükümlü olduğu yakınlarının o dönemde devlete ödettiği tüm hastane ve ilaç masrafları da kendilerinden talep ediliyor.
- Adli süreç: Hem sahte sigorta yaptıranlar hem de bu sistemi kuran iş yeri sahipleri hakkında Cumhuriyet Savcılıklarına suç duyurusunda bulunuluyor.
Uzmanlar, SGK'nın tespit sürelerini 360 günün altına indiren ve hata payını sıfıra yaklaştıran bu dijital denetim ağı karşısında, vatandaşların sahte sigorta yollarına kesinlikle başvurmamaları gerektiği konusunda uyarılarda bulunuyor.
